Przedmiotem antykoncepcji jest zapobieganie ciąży. Niektóre metody takie, jak pigułka antykoncepcyjna lub sterylizacja, są niemalże w 100% skuteczne. Inne metody są mniej pewne co nie znaczy ze lepiej isc na zywioł i sie nie zabezpieczać
metody hormonalne
pigułka antykoncepcyjna
Pigułki antykoncepcyjne - wskaźnik Pearla 0,2 - 2,5
Mogą zażywać je wszystkie kobiety - także te, które jeszcze nie rodziły, pod warunkiem, że nie ma ku temu przeciwwskazań medycznych, nie są już po okresie pokwitania i regularnie miesiączkują (czyli minęło około dwóch lat od pierwszej menstruacji).
Zanim ginekolog przepisze pigułkę, sprawdza ogólny stan zdrowia i zaleca wykonanie badania cytologicznego. Jeśli lekarz podejrzewa schorzenie, które wyklucza stosowanie pigułki, zleca dodatkowe badania, takie jak: oznaczenie enzymów wątrobowych, stężenia bilirubiny oraz poziomu cukru we krwi, INR,krzepliwość krwi.
Przeciwwskazaniem do stosowania pigułek są:
1.Krwawienia nie zwiazane z menstruacja
2.żylna choroba zatorowo-zakrzepowa;
3.niedokrwienna choroba serca, udar;
4.nowotwór piersi, ciężkie schorzenia wątroby.
Do dyspozycji mamy pigułki z dwoma rodzajami hormonów - estrogenem i progestagenem - oraz tzw. minipigułkę/cerazette/ z jednym hormonem (progestagenem)
Pigułki z dwoma hormonami mogą być:
jednofazowe - wszystkie tabletki mają ten sam kolor i zawierają stałą ilość estrogenu i progestagenu (np. Cilest).
dwufazowe - w opakowaniu są dwa rodzaje tabletek (10+11) różniących się między sobą kolorem. Wszystkie zawierają tyle samo estrogenu, ale (w zależności od fazy cyklu) zmienia się ilość progestagenu (np. Anteovin).
trójfazowe - opakowanie zawiera trzy rodzaje tabletek w różnych kolorach i o różnej zawartości estrogenów i progestagenu (np. Triquilar).
Dla kogo
Dla tych co cenia wygode nie lubia ograniczeń i są systematyczne/codziennie o tej samej porze przyjąć trzeba pigułke/
Stosowanie antykoncepcyjnych pigułek nie jest dobrą metodą dla nałogowych palaczek, zwłaszcza tych po 35. roku życia (substancje zawarte w dymie tytoniowym zwiększają ryzyko choroby zatorowo-zakrzepowej).
Jak stosować
Pierwszą tabletkę z opakowania połykamy pierwszego dnia menstruacji. Tabletkę przyjmuje się raz dziennie, o tej samej godzinie, przez 21 dni. Potem następuje siedmiodniowa przerwa, w trakcie której kobieta ma miesiączkę. Po przerwie należy rozpocząć kolejne opakowanie, niezależnie od tego, czy krwawienie się już skończyło, czy nie.
Jak to działa
Pigułka dwuskładnikowa zawiera dwa żeńskie hormony płciowe - estrogen i progestagen. Pierwszy z nich występuje w organizmie kobiety przez cały cykl, drugi zaś - tylko w drugiej fazie. Podanie progestagenu i małej dawki estrogenu już na początku cyklu sprawia, że komórka jajowa nie dojrzewa i nie uwalnia się z jajnika. Ale działanie tabletki nie ogranicza się tylko do zahamowania jajeczkowania. Zagęszcza też śluz w szyjce macicy tak, że plemniki nie mogą przez niego przenikać. Jeśli jednak doszłoby do zetknięcia się komórki jajowej z plemnikiem, hormony uniemożliwią zagnieżdżenie się zapłodnionej komórki w macicy
Zalety
1.wysoka skuteczność
2.regulacja długości cyklu miesiączkowego
3.łatwo się je zażywa
4.osłabiają objawy PMS (syndromu napięcia przedmiesiączkowego)
5.łagodzą ból menstruacyjny i zmniejszają krwawienia
6.zmniejszają ryzyko zapalenia przydatków, osteoporozy, raka jajnika i jelita grubego
Wady
1.wymagają regularnego zażywania
2.co najmniej dwa razy w roku konieczna jest kontrola lekarska
3.mogą powodować częstsze zapalenia pęcherza i napady migreny
4.w pierwszych miesiącach przyjmowania mogą pojawiać się plamienia, nudności, bóle głowy i piersi
5.u niektórych kobiet na początku obniżają popęd płciowy i nieco zwiększają apetyt
6.podnoszą ryzyko udaru i żylnej choroby zatorowo-zakrzepowej
Hormony w zastrzyku (Depo-provera)
Preparat zawiera dawkę progesteronu.
wskaźnik Pearla 0,3 - 1,2
Dla kogo
Dla kobiet, które ze względów zdrowotnych nie mogą zażywać doustnych pigułek hormonalnych (m.in. z powodu schorzeń wątroby, zakrzepów w naczyniach krwionośnych, chorób nowotworowych). To metoda dla kobiet karmiących piersią - Depo-provera nie zawiera estrogenu, który zmniejsza laktację.
Jak stosować
Kobieta otrzymuje co 12 tygodni domięśniowy zastrzyk.
Jak to działa
Progestagen powstrzymuje jajeczkowanie. Powoli dawka hormonu w organizmie zmniejsza się, aż do momentu, gdy trzeba wykonać kolejny zastrzyk.
Zalety
1.środek bardzo wygodny (nie trzeba pamiętać o innym zabezpieczeniu)
2.działanie antykoncepcyjne następuje już następnego dnia po zastrzyku
3.zmniejsza dolegliwości związane z PMS (syndromem napięcia przedmiesiączkowego)
4.nie obciąża przewodu pokarmowego
Wady
1.może powodować zaburzenia miesiączkowania
2.czasem powoduje przyrost wagi
3.może wywoływać bóle głowy
4.po odstawieniu powrót do pełnej płodności może trwać około roku
Plastry antykoncepcyjne (Evra)
wskaźnik Pearla 1,0
Z plastra uwalnia się cały czas odpowiednia dawka hormonów.
Dla kogo
Przede wszystkim dla kobiet żyjących aktywnie (można uprawiać dowolny sport bez obaw, że plasterek się odklei), zapominalskich (nakleja się go co tydzień) i tych, które ze względów zdrowotnych muszą oszczędzać wątrobę (hormony omijają układ pokarmowy).
Evra zalecana jest dla pań o wadze do 80 kg (plaster jest mniej skuteczny, gdy hormony muszą pokonać grubszą warstwę tłuszczu).
Jak to działa
Plasterek naklejony na skórę przez cały czas uwalnia hormony, estrogen i progestagen, które przenikają do krwiobiegu i zapobiegają owulacji - komórka jajowa nie jest uwalniana z jajnika, a więc nie może dojść do jej zapłodnienia.
Jak stosować
Pierwszy plasterek nakleja się na skórę pośladków, podbrzusza lub ramię w pierwszym dniu cyklu. Po tygodniu zastępuje się go nowym (za każdym razem warto wybrać inne miejsce). Po trzech tygodniach następuje tygodniowa przerwa na menstruację.
Zalety
1.wygoda użycia
2.dyskrecja - plasterek nie rzuca się w oczy
3.hormony nie obciążają wątroby, gdyż przenikają przez skórę
Wady
1.może powodować podrażnienia skóry
2.nie mogą go stosować kobiety ze sporą nadwagą i otyłe
Wkładki domaciczne
Popularnie zwane spiralami, są zakładane przez ginekologa. Ich działanie antykoncepcyjne utrzymuje się przez trzy-pięć lat.
Ginekolog przed założeniem wkładki zleca wykonanie cytologii i posiewu z szyjki macicy. Jeśli nie ma przeciwwskazań - zakłada spiralę do macicy podczas miesiączki, ponieważ wówczas szyjka jest lekko rozwarta, co ułatwia odpowiednie umieszczenie wkładki. Ponadto w tym czasie jest to dla kobiety mniej nieprzyjemne. Przez pierwszy tydzień po założeniu wkładki (do wizyty kontrolnej) kobieta nie powinna współżyć. Przez pierwszy miesiąc powinna stosować jakąś dodatkową antykoncepcję (np. prezerwatywę). Po miesiącu pacjentka musi zgłosić się na wizytę kontrolną, by ginekolog sprawdził, czy np. wkładka się nie przesunęła.
Zalety
1.wysoka skuteczność
2.nie przeszkadzają przy stosunku
3.działają długo i tylko miejscowo (nie wpływają na cały organizm)
4.mogą je stosować kobiety karmiące piersią
Wady
1.przez pierwszy miesiąc mogą powodować bóle podbrzusza
2.mogą wywołać plamienia
3.bywają przyczyną częstszych zapaleń narządów rodnych
4.wymagają stałej kontroli lekarskiej
5.istnieje możliwość niezauważalnego wypadnięcia wkładki,przesunięcia sie jej
Uwaga
Kobieta, która ma założoną wkładkę domaciczną, musi co pół roku przychodzić na kontrolę do lekarza i co rok wykonywać cytologię.
Wkładki domaciczne z miedzią - (np. Multiload, Gyne T, Cooper T) - wskaźnik Pearla 1,2 - 3
Wkładka dzięki zawartości jonów miedzi utrudnia plemnikom dotarcie do jajeczka.
Dla kogo
Wkładki z miedzią poleca się kobietom, które przynajmniej raz rodziły i nie zamierzają w ciągu kilku następnych lat zachodzić w ciążę. Można ich używać w czasie karmienia piersią.
Jak to działa
Jony miedzi sprawiają, że plemniki stają się mniej ruchliwe i nie mają szansy dotrzeć do jajowodu, gdzie mogłyby zapłodnić komórkę jajową. Ponadto spirala powoduje ciągły, lekki stan zapalny błony śluzowej, co uniemożliwia zapłodnionemu jajeczku zagnieżdżenie się w błonie śluzowej macicy.
Wkładka domaciczna uwalniająca hormony (Mirena) - wskaźnik Pearla 0,1
Wkładka zawiera zbiorniczek, z którego stopniowo uwalniany jest progestagen.
Dla kogo
Mirena zalecana jest przede wszystkim kobietom po 40. roku życia (ze względu na zawartość hormonu).
Jak to działa
Ze zbiorniczka stopniowo uwalniany jest hormon progestagen, który powoduje gęstnienie śluzu szyjkowego (stanowi to zaporę dla plemników) i hamuje wzrastanie błony śluzowej macicy. Gdyby mimo działania hormonu z jakiegoś powodu doszło jednak do zapłodnienia, zarodek nie mógłby się na skutek tego zagnieździć w jamie macicy
Środki chemiczne i mechaniczne
Dopochwowe środki plemnikobójcze
wskaźnik Pearla 5,0 - 30
Mają postać globulek. Do ich produkcji używa się zwykle nonoxynolu.
Dla kogo
Przede wszystkim dla tych par, które stosują prezerwatywy lub kapturki naszyjkowe (podnoszą ich skuteczność).
Jak stosować
Globulkę wkłada się jak najgłębiej do pochwy na 10-15 minut przed stosunkiem (dokładny czas aplikowania i działania podany jest zawsze na opakowaniu). Musi się ona rozpuścić i utworzyć nieprzenikalną dla plemników barierę. Po rozpuszczeniu działa ok. godziny. Jeśli w tym czasie nie doszło do zbliżenia lub jeśli para chce się ponownie kochać - kobieta musi zastosować kolejną globulkę. Obowiązuje zasada: jeden stosunek - jedna globulka. Po zbliżeniu nie można stosować irygacji pochwy ani nawet głęboko się podmywać przez 8 godzin, bo zmniejsza to skuteczność tej metody.
Jak to działa
Nonoxynol obezwładnia plemniki, ale nie uszkadza tzw. materiału genetycznego zawartego w plemniku, dlatego jeżeli nawet dojdzie do zapłodnienia - z jego powodu płód nie zostanie uszkodzony.
Zalety
1.nie zawierają hormonów
2.mają działanie bakteriobójcze i antywirusowe
3.nawilżają pochwę, zmniejszają nieprzyjemne tarcie
Wady
1.mogą uczulać
2.trzeba odczekać, zanim globulka rozpuści się i zacznie działać
3.pienią się, czasem dają uczucie pieczenia
4.po stosunku wypływają z pochwy
5.przy częstym stosowaniu mogą wywołać podrażnienie wrażliwej śluzówki pochwy
Prezerwatywa i kapturek
wskaźnik Pearla: prezerwatywa - 3,9 - 12
kapturek - 10 - 18,6
Środki antykoncepcyjne jednorazowego użytku. Wykonane są z cieniutkiego lateksu.
Dla kogo
Przede wszystkim dla kobiet, które nie tolerują hormonalnych środków antykoncepcyjnych, oraz dla tych, które często zmieniają partnerów.
Jak to działa
Większość prezerwatyw najczęściej pokryta jest środkiem nawilżającym oraz plemnikobójczym (do kapturków dołączony jest krem plemnikobójczy). Zarówno prezerwatywa, jak i kapturek stanowią mechaniczną i chemiczną zaporę dla plemników - uniemożliwiają ich dotarcie do macicy i jajowodów.
Jak stosować
Zakłada się je przed stosunkiem: prezerwatywę na penisa, kapturek na szyjkę macicy. Kondomy mają różne rozmiary - afroamerykański, europejski i azjatycki - oraz kolory, zapachy i kształty. Kapturki, ze względu na konieczność dobrania odpowiedniego rozmiaru dla kobiety, dobiera ginekolog. Lekarz musi nauczyć sposobu zakładania go na szyjkę macicy.
Zalety
1.są łatwe w użyciu
2.nie oddziałują na cały organizm
3.prezerwatywy dość skutecznie chronią przed chorobami przenoszonymi drogą płciową.
Wady
1.rezerwatywę trzeba zakładać w trakcie gry wstępnej, łatwo ją uszkodzić, bardzo rzadko, ale uczula, nie mogą jej używać mężczyźni z zaburzeniami wzwodu
2.kapturek w czasie stosunku może się przesunąć
Metody naturalne
wskaźnik Pearla 2 - 20
Do tych metod zaliczamy te oparte na doskonałej znajomości własnej fizjologii. Najrozsądniej jest stosować je łącznie, zwiększa to bowiem prawdopodobieństwo trafnego rozpoznania okresu płodnego i niepłodnego.
Dla kogo
To przede wszystkim metody dla kobiet zdyscyplinowanych i bardzo uważnych. Jednocześnie dla tych, którym światopogląd, przekonania religijne lub ekologiczne nie pozwalają sięgnąć po żadne inne metody zabezpieczenia przed niepożądaną ciążą. Wybierają je także pary, które nie wykluczają ciąży, choć się jeszcze do niej nie spieszą. Nie chcą stosować innych metod, wolą żyć w zgodzie z naturą.
Uwaga - karmienie piersią nie chroni przed ciążą
By laktacja przeciwdziałała jajeczkowaniu, trzeba spełniać rygorystyczne zasady: karmić na żądanie, ale nie rzadziej niż co trzy godziny (także w nocy), nie dopajać ani nie dokarmiać dziecka. Choć owulacja w okresie karmienia wystepuje rzadko, to jednak się zdarza, trudno więc mówić o skuteczności tego "zabezpieczenia".
Trzymaj się zasad
1.seks można uprawiać w dni niepłodne
2.w płodne powstrzymywać się od współżycia. T
3.rzeba jednak pamiętać o tym, że plemniki są dość żywotne i w sprzyjających warunkach mogą przeżyć trzy, a nawet pięć dni, więc okres płodny zaczyna się pięć dni przed owulacją.
Zalety
1.Metody naturalne są bezpieczne i nie niosą żadnego zagrożenia dla zdrowia, bo nie ingerują w pracę organizmu.
2.Metoda objawowo-termiczna (łącząca wyżej wymienione poszczególne metody) pozwala z bardzo dużym prawdopodobieństwem oznaczyć fazę poowulacyjną cyklu (ale przed owulacją opiera się tylko na prognozach, które mogą okazać się zawodne).
Wady
1.Wpływają silnie na sferę emocjonalną.
2.Dużo ostrożności powinny zachować kobiety, dla których ciąża wiązałaby się z zagrożeniem dla zdrowia lub życia (kobiety lub dziecka) lub te, które absolutnie nie chcą mieć (więcej) dzieci.
3.Metody te nie są wskazane dla osób o nieuregulowanym trybie życia (np. praca na zmiany, częste podróże), kobiet z zaburzeniami hormonalnymi, przyjmujących silne leki, które mogą rozregulować cykl. Na wydzielanie hormonów wpływ może mieć infekcja, nieprzespana noc, stres, wypity alkohol.
Metoda awaryjna
Postinor
Jeśli do stosunku doszło w dniu, w którym mogło dojść do zapłodnienia, lub w czasie stosunku np. pękła prezerwatywa - można, jeśli lekarz wyrazi zgodę, zastosować Postinor.
Tabletka ta zawiera dużą dawkę progestagenu, który zagęszcza śluz szyjkowy i utrudnia plemnikom dotarcie do komórki jajowej. Gdyby jednak doszło do zapłodnienia, zarodek nie może zagnieździć się w błonie śluzowej macicy. Aby Postinor był skuteczny, należy zażyć go odpowiednio wcześnie: pierwszą tabletkę najlepiej wziąć do 72 godzin, drugą - po kolejnych dwunastu godzinach. Przy takim stosowaniu skuteczność Postinoru ocenia się na ponad 98 proc.
Pigułka ta nie powoduje poronienia. Jeśli kobieta już jest w ciąży, to jej przyjmowanie nie ma sensu. Gdy okaże się, że przyjęła pigułkę, będąc w ciąży - o czym jeszcze nie wiedziała - nie poroni i nie wpłynie to ujemnie na rozwój płodu